Aktualny adres strony:    http://www.powstanie1863.muzeumhistoriikielc.pl
 opracowanie: Jerzy Kowalczyk    kontakt:  tel.   41 368 57 24   e-mail:   jotka.1863@gmail.com

28 Luty 2017, imieniny dziś obchodzi: Makary, Prokop, Hilary   
     Menu:  
Miejscowości
 K I E L C E
 A - B
 C - F
 G - J
 K
 Kameduły
 Kamieńczyce (K)
 Kaplica
 Kazimierza Wielka
 Kępa - Anielin (W)
 Kidów (S)
 Kiełczyna
 Kierz Niedźwiedzi
 Klimontów
 Klimontów (K)
 Klonow
 Kocina
 Kołomań
 Komorów
 Koniecpol (S)
 Koniemłoty
 Końskie
 Koprzywnica
 Kossów
 Koszyce (K)
 Kościelec (K)
 Kowala (W)
 Kozienice (W)
 Kranów
 Krasocin
 Kraszków (E)
 Kraśnica (E)
 Krępa Kościelna (W)
 Krogulcza (W)
 Kromołów (S)
 Krynki
 Krzęcice
 Krzykawka (K)
 Książ Mały (K)
 Kunice (E)
 Kunów
 Kurozwęki
 Kurzelów
 Kuźnica (W)
 Kwaśniów Górny (K)
 L - M
 N - O
 P - R
 S
 Ś - Ż
 Uroczystości
 Wyszukiwarka
 Literatura
 Indeksy
 Aktualizacja
 O autorze
 
     Ważne daty z powstania:  
1 marca 1863 r. - Bitwa Cieszkowskiego w Mrzygłodzie
4 marca 1863 r. - Bitwa Langiewicza w Pieskowej Skale
5 marca 1863 r. - Bitwa Langiewicza pod Skałą
10 marca 1863 r. - Langiewicz dyktatorem powstania
10 marca 1864 r. - Bitwa Solbacha pod Wąchockiem
15 marca 1864 r. - Potyczka pod Sperandą
16 marca 1864 r. - Bitwa Rudowskiego pod Bliżynem
17 marca 1863 r. - Walki Langiewicza pod Chrobrzem
18 marca 1863 r. - Bitwa wojsk Langiewicza na Grochowiskach
19 marca 1863 r. - Langiewicz, po przekroczeniu Wisły internowany
22 marca 1863 r. - Potyczka powstańców pod Igołomią
22 marca 1863 r. - Bitwa Cieszkowskiego pod Łazami
23 marca 1864 r. - Potyczka Denisewicza pod Pasztową Wolą
 
  Zapraszam do współpracy
Posiadasz dodatkowe informacje lub zdjęcia
     albo
chcesz otrzymywać informację o uzupełnieniach niniejszej prezentacji ?
 
     Zaproszenie do:  
Muzeum Historii
Kielc
 
     gmina : BUSKO powiat: BUSKO     

KAMEDUŁY

1. Pomnik powstańców 1863 r. w Kamedułach.

   Od szosy Szaniec - Galów asfaltowa droga doprowadza do odrestaurowanego w 2003 r. betonowego pomnika w Kolonii Kameduły. Również asfaltową drogą dojechać można od strony wsi Kameduły.

   Na cokole pomnika umieszczono tablicę granitową z napisem:

ŻOŁNIERZOM / GENERAŁA / MARIANA LANGIEWICZA / POLEGŁYM NA POLU CHWAŁY / 18 MARCA 1863 / SPOŁECZEŃSTWO / POWIATU BUSKIEGO / W 140 ROCZNICĘ BITWY / 2003 ROK

Wygląd pomnika w Kamedułach przed i po remoncie w 2003 r.

   Po bitwie pod Chrobrzem w dniu 17 marca 1863 roku i po noclegu w Wełczu, wojska korpusu Langiewicza rano 18 marca maszerowały ku Grochowiskom.

   Dla zaprowiantowania 3-tysięcznej armii powstańczej, której tabory w dniu poprzednim zagubiły się w rejonie Zagości, wyprawiono po żywność grupy furażerów do okolicznych wiosek: do Wełcza, Bogucic i Szańca.

   Grupa wysłana do Szańca została zaatakowana przez moskiewskich dragonów. Powstańcy bronili się na terenie eremów ojców kamedułów, ale w nierównej walce wszyscy zostali zasiekani. Rosjanie spalili później drewniane domki zakonników.

   W Księdze Zgonów parafii Szaniec (nr 81/1863) ówczesny proboszcz ks. Kazimierz Wnorowski zapisał:

... na polach wsi Gallowa, Klasztoru po X.X. Kamedułach i Grochowiska, po bitwie między powstańcami a Wojskami Rosyjskimi zostały trupy w liczbie dwadzieścia siedem niewiadomi z imienia i nazwiska. Podsędek Sądu Pokoju Okręgu Szydłowskiego, po zrobieniu na gruncie śledztwa, ... zakomunikował Urzędnikowi Stanu Cywilnego Parafii Szaniec ... do spisania Aktu Zejścia na mocy tegoż Protokołu, Czego dopełniając niniejszy Akt Zejścia spisujemy: każdego trupa w szczegółach ...

   Sporządzony wykaz zawiera 27 pozycji. Po dokonanych oględzinach, dla siedmiu pierwszych pozycji:
... obecni świadkowie i mieszkańcy uznali powyższe trupy za należące do Wojsk Cesarsko-Rosyjskich

   Następne wpisy (do poz. 27) dotyczą poległych powstańców:

8) N.N. Lat około 22, włosy długie ciemno blond, kaftan sukienny czarny, koszula i gatki grube płucienne, bez znaków ...
9) N.N. Lat 20 - 30, wzrost drobny, włosy ryże, krótko ostrzyżone, gatki i koszula cienkie, na wierzchu szczątki kaftana ...
10) N.N. Lat około 19 ...
11) N.N. Wiek nie da się oznaczyć z powodu porąbanej twarzy ...
12) N.N. Lat około 20 ... swiadkowie oświadczyli, że ma pochodzić z miasta Jędrzejowa, lecz nazwiska i stanu nie wiedzą ...

   Szczegółowy opis określa wiek najczęściej na około 20 lat, dla trzech zwłok ... wiek nie da się oznaczyć z powodu porąbanej twarzy ...
Jest też przypadek: ... przykryty łachmanem dla zakrycia, bez ubioru ...

   Wszystkich pochowano we wspólnej żołnierskiej mogile, na terenie spalonego eremu w Kamedułach.

   Przez wiele lat na grobie powstańców był tylko niewielki kopczyk. Nie było na nim nawet krzyża, gdyż w roku 1865 władze carskie wydały zakaz stawiania krzyży na powstańczych mogiłach rozsianych po lasach i polach, a istniejące krzyże musiały być usunięte.

   Dopiero pod koniec I Wojny Światowej, gdy Rosjanie zostali zmuszeni do opuszczenia tych terenów, można było mogile nadać stosowny wygląd.

   Dnia 20.VIII.1916 r. na mogile powstańców członkowie POW ustawili drewniany krzyż, który został poświęcony przez kapelana I Brygady Legionów Polskich o. Kosmę Lenczowskiego, specjalnie sprowadzonego na tą uroczystość.

   W roku 1936 Zarząd Powiatowy Związku Rezerwistów w Busku podjął inicjatywę usypania kopca na mogile 27 powstańców w Kamedułach - o czym pisała Radostowa w nr 1 ze stycznia 1937 r.

   Również na łamach Radostowej (nr 1 ze stycznia 1938 r.) proboszcz parafii Szaniec upublicznił cytowany powyżej akt zgonu powstańców z 1863 roku.

   W latach 1937 - 1938 mieszkańcy okolicznych wsi wykonali żelbetowy pomnik w Kamedułach. Sąsiadujący teren został urządzony, a z udziałem władz państwowych i samorządowych dokonano uroczystego odsłonięcia i poświęcenia pomnika.

   Po okresie wojny pomnik ulegał dewastacji.

   Dopiero w roku 1980 pomnik został odnowiony, wówczas umieszczono na nim tablicę inskrypcyjną z piaskowca, wykonaną przez pińczowskiego kamieniarza J. Piekoszewskiego.

   Na tablicy znajdował się napis:
ŻOŁNIERZOM / GEN. LANGIEWICZA / POLEGŁYM 18.III.1863 R. / RODACY / 1939 - 1983

   W roku 2002, w Busku powołany został Społeczny Komitet Odnowy Pomnika Powstańców 1863 roku w Kamedułach, który sprawnie przeprowadził prace: w roku 2003 odrestaurowano pomnik, wykonano nową (zmienioną) tablicę granitową na pomniku.

   Władze Buska doprowadziły od Szańca asfaltową drogę do samego pomnika.

   Podczas obchodów 141 rocznicy bitwy na Grochowiskach, w dniu 20 marca 2004 roku, z udziałem władz terenowych oraz licznie przybyłej ludności nastąpiło uroczyste odsłonięcie i poświęcenie nowego pomnika.




Uroczystości przy pomniku w Kamedułach 20 marca 2004 r.





   Jesienią 2008 roku władze samorządowe Buska Zdroju przeprowadziły prace przy pomniku powstańców. Zabiegi konserwacyjno - pielęgnacyjne przywróciły pełny blask postumentowi. Uporządkowano również otoczenie pomnika.

Widok pomnika w Kamedułach - po pracach konserwacyjno - pielęgnacyjne w 2008 r.

uzupełniono 14.XII.2008 r.





Uroczystości w dniu 16 marca 2013 r.


   W 150 rocznicę bitwy pod Grochowiskami, przy pomniku poległych powstańców w Kamedułach w dniu 16 marca 2013 r. przeprowadzone zostały uroczystości z udziałem władz samorządowych Buska Zdroju oraz mieszkańców. Po okolicznościowych przemówieniach oraz przeprowadzeniu Apelu Poległych, przy pomniku złożono kwiaty i zapalono znicze oraz posadzono trzy pamiątkowe dęby.

   Następnie uczestnicy udali się na uroczystości przeprowadzane na Grochowiskach.



Zdjęcia z uroczystości wykonał Piotr Kaleta (Busko)







Wprowadzono 22.03.2013 r.





Prace remontowe w 2013 r.

   W roku 2013 wykonano roboty remontowe przy istniejącym pomniku w Kamedułach:
- dolna część postumentu pomnika została obłożona płytami granitowymi,
- w górnej części postumentu została umieszczona tablica granitowa zawierająca wyryty trópolowy herb Polski, Litwy i Rusi.

   Aktualny stan pomnika przedstawiono na poniższych zdjęciach.





Pomnik w Kamedułach na zdjęciach z 22.XI.2013 r.




góra strony


ostatnia aktualizacja: 28-12-2014 , 11:21

 

 



od 11 stycznia 2005 odwiedziło nas: 144993 osób.

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 800x600 w przeglądarce Internet Explorer