STRONA ARCHIWALNA   
 opracowanie: Jerzy Kowalczyk    kontakt:  tel.   41 368 57 24   e-mail:   jotka.1863@gmail.com

29 Maj 2017, imieniny dziś obchodzi: Magdalena, Teodozja, Maria   
     Menu:  
Miejscowości
 K I E L C E
 A - B
 C - F
 G - J
 K
 L - M
 N - O
 P - R
 Parszów
 Pasztowa Wola (W)
 Pawłowice
 Pawłów
 Pawłów (W)
 Pełczyska
 Pętkowice
 Piasek Wielki
 Pierzchnica
 Pieskowa Skała (K)
 Pilica (S)
 Pilica (W)
 Pińczów
 Piórków
 Pobiednik Mały (K)
 Polana Langiewicza
 Policzna (W)
 Pomorzany (W)
 Poświętne (E)
 Prandocin (K)
 Proszowice (K)
 Prymusowa Wola (E)
 Przedbórz (E)
 Przybysławice
 Przysucha (W)
 Pstroszyce (K)
 Rachwałowice (K)
 Radków
 Radom (W)
 Radom_mogiły_1
 Radom_mogiły_2
 Radoszyce
 Rataje
 Rokitno (S)
 Rozniszew (W)
 Rożenek (E)
 Ruda Kościelna
 Ruszków
 Rybnica
 Ryczów (S)
 Ryczówek (K)
 Rytwiany
 S
 Ś - Ż
 Uroczystości
 Wyszukiwarka
 Literatura
 Indeksy
 Aktualizacja
 O autorze
 
     Ważne daty z powstania:  
1 czerwca 1863 r. - Otoczony Kononowicz rozpuścił oddział pod Grabowską Wolą
10 czerwca 1863 r. - Potyczka Czachowskiego pod Bobrzą
18 czerwca 1863 r. - Bitwa Bończy pod Górami
20 czerwca 1863 r. - Oddział Dunajewskiego rozbity pod Gacami
20 czerwca 1863 r. - Klęska oddziałów Jordana pod Komorowem
27 czerwca 1863 r. - Bitwa Oksińskiego pod Przedborzem
 
  Zapraszam do współpracy
Posiadasz dodatkowe informacje lub zdjęcia
     albo
chcesz otrzymywać informację o uzupełnieniach niniejszej prezentacji ?
 
     Zaproszenie do:  
Muzeum Historii
Kielc
 
     gmina : KLIMONTÓW powiat: SANDOMIERZ     

RYBNICA

1. Pomnik na mogile żołnierzy rosyjskich poległych w 1863 r.

   Na skraju lasu, z płd.-zach. strony Rybnicy, pomnik kamienny z żelaznym krzyżem prawosławnym i nieczytelnym napisem rosyjskim.

   Pomnik nagrobny wystawiono na mogile zbiorowej żołnierzy rosyjskich poległych w bitwie pod Rybnicą 20 października 1863 r.

Mało czytelny obecnie pomnik w Rybnicy

   Dionizy Czachowski, po krótkim pobycie w Galicji, otrzymuje nominację na generała i w październiku 1863 r. powraca do powstania. Prowadzi około 650-osobowy oddział piechoty i kawalerii. Po przeprawieniu się przez Wisłę i krótkim starciu pod Osiekiem, jeszcze tego samego dnia - 20 pażdziernika 1863 roku, w godzinach popołudniowych dochodzi na terenie Rybnicy do bitwy powstańców z 500-osobowym oddziałem dragonów i piechoty rosyjskiej pod dowództwem mjr. Czuti.
   Oddział powstańczy pod dowództwem kpt. Gustawa (Augusta) Rosnera - Róży zwycięsko wyszedł z zasadzki, ale w walce pod Rybnicą poniósł straty: 13 zabitych i 21 rannych.

   Uczestnik tych walk, Władysław hr. Koziebrodzki, w swoich wspomnieniach (Szkice ...) zapisał:
... około południa dochodziliśmy do Rybnicy.
   Po za tą wioską jest las na kilku wzgórzach rozłożony - droga wije się wąwozem wśród zarośli. Nad tym wąwozem czekała w zasadzce moskiewska piechota; już przeszły dwie kolumny strzeleckie, a idąc dwójkami rozwlekły się kolumny nasze ...
... posypał się rotowy ogień na postępujących spokojnie kosynierów - wszczęło się chwilowe zamieszanie ...
... zakomendorowano do ataku, - ksiądz kapelan przemówił słów kilka - sam poskoczył naprzód i z głośnym okrzykiem uderzyli kosynierzy na wroga.
   Pierwsi z nacierających padli - padł i zacny ksiądz - ale reszta wiary wydrapała się na stromy brzeg wąwozu, zabrzękły kosy o bagnety - Moskale w popłochu zemkli ...

   W boju pod Rybnicą zginął ks. Wojciech Elgett "Wieniawa" (biogram w miejscowości Klimontów).

   W roku 1929 St. Chmielnicki, kierownik Szkoły Powszechnej w Olbierzowicach, w opracowaniu Wieś i Parafia Olbierzowice przekazał zebrane informacje na temat bitwy i pomnika w Rybnicy:
... Wynik tej batalii był pomyślny dla Powstańców, gdyż ponieśli oni bardzo małe straty, a Moskale gęsto zasłali trupami pola rybnickie. Złożono je następnie do olbrzymiego grobu i usypano wielką mogiłę, na której były właściciel donacji "Dzięki" pod Wiązownicą, Pietrow, wybudował pomnik - krzyż kamienny z ukośnymi ramionami (prawosławny) i położył na nim napis: "W pamiat pawszym woinam w 1863 godu" - (na pamiątkę poległym wojakom w r. 1863). Pomnik ten z czterema dwugłowymi orłami, przed wojną ogrodzony jeszcze słupkami z żelaznemi prętam, stoi do dnia dzisiejszego nieco zniszczony."

   Po I Wojnie Światowej carskie symbole zostały zniszczone, napis uległ zatarciu. A kamienny pomnik z krzyżem prawosławnym mieszkańcy traktują jako pomnik poległych w tej bitwie Polaków (których wielu odbywało służbę w rosyjskim wojsku).

   Odczucie mieszkańców znajdują dodatkowe uzasadnienie: Aleksander Pietrow, rosyjski urzędnik, radca stanu, który ufundował pomnik w Rybnicy, był sympatykiem walki o polskość w okresie powstania styczniowego. W przekazach rodzinnych zachowały się informacje, że wśród urzędników carskich Warszawy nosił on przydomek "Powstański".
   Podobne zdanie wyrażali powstańcy: ... miał opinię prawego bardzo i sympatycznego, a ożeniony z Polką, patriotką, nie był zdolny do denuncjacji - taką opinię wystawił Henryk Wierciński (Przyczynki do wypadków 1863 roku) żołnierz Langiewicza, późniejszy zesłaniec syberyjski.


   Wprawdzie żona Pietrowa, Aleksandra, córką senatora Wasila Pogodina, była Rosjankę, ale faktycznie sympatyzowała z Polakami. Wydawała m. in. przez 6 lat "Czytelnię Niedzielną" - polski tygodnik religijno - patriotyczny.
   Tajny radca Aleksander Pietrow, przy przemarszu wojsk ze Staszowa na Raków, był wzięty pod straż (ale bardziej dla zachowania pozorów i ochrony przed ew. represjami władz) i po noclegu wojsk Langiewicza w Sobkowie, został zwolniony. Jak opisuje Zofia Kossak (Dziedzictwo) został nawet wyprawiony przez Langiewicza ze specjalną misją do Wielkiego Księcia Konstantego.

   Aleksander Pietrow, który zapisał się w historii jako wybitny szachista, autor fundamentalnych prac z zakresu teorii szachów, nie mogąc pogodzić swej szczerej sympatii do Polski i Polaków z obowiązkiem lojalności wobec swoich przełożonych, w roku 1863 opuścił ogarnięty powstaniem kraj i udał się w kilkuletnią podróż po zachodniej Europie.

   Spolonizowana rodzina Aleksandra Pietrowa związała na stałe swe losy z historią Polski, wnosząc wkład w dzieło budowy wybranej ojczyzny, a jego potomkowie żyją w rodowym majątku w Wiązownicy (w pobliży Rybnicy), oraz w Tarnobrzegu, w Krakowie i Sanoku.

Poprawiono i uzupełniono dn. 7.XI.2007 r. w oparciu o informacje,
które przekazał Wasili Pietrow, potomek Aleksandra Pietrowa.




Uzupełnienia z czerwca 2008 r.




   Staraniem Urzędu Gminy Klimontów, z pomocą Woj. Konserwatora Zabytków, w roku 2008 wykonano konserwację pomnika oraz uporządkowano jego otoczenie. Na ścianie bocznej pomnika przywrócono w części pierwotny napis.

   Została wykonana dodatkowa płyta kamienna położona przy pomniku. Podano na niej informacje związane z pomnikiem:
ZBIOROWA MOGIŁA POLEGŁYCH / W CZASIE POWSTANIA STYCZNIOWEGO / w BITWIE POD RYBNICĄ 20.10.1863 r. / POMNIK UFUNDOWAŁ ALEKSANDER D. PIETROW / NIECH SPOCZYWAJĄ w POKOJU  Rybnica 2008 r.






Uzupełnienia z października 2013 r.





   Zmieniło się nieco otoczenie pomnika na mogile żołnierzy rosyjskich - konary potężnej lipy zostały przycięte, odsłonięty pomnik został zakonserwowany.







2. Pomnik powstańców styczniowych 1863 r.

   Z inicjatywy i wysiłkiem leśników Nadleśnictwa Staszów, z pomocą Urzędu Gminy Klimontów, i przy wsparciu finansowym Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, w Rybnicy 20 paździenika 2013 r., został postawiony pomnik upamiętniający powstańców styczniowych, którzy dnia 20.X.1863 r. stoczyli zwycięską bitwę pod Rybnicą.



   W pobliżu pomnika nagrobnego żołnierzy rosyjskich, pod lasem, na terenie, gdzie wg. przekazów miejscowych, nastąpił początek walk powstańców z oddziałem rosyjskim w dniu 20 października 1863 r. został obecnie postawiony obelisk upamiętniający tamte historyczne wydarzenia.

    Pomnik wykonano w formie kopca z zespoinowanych zróżnicowanych głazów, zebranych z okolicznych pól i łąk, zmontowanych na podbudowie z kruszywa naturalnego łamanego. Z kopca wyrasta drewniany krzyż o wys. ok. 4 m. Na kopcu znajduje się rzeźba orła zrywającego się do lotu. Nieco niżej, zamocowano granitową tablicę z napisem:
PAMIĘCI / POWSTAŃCÓW STYCZNIOWYCH / WALCZĄCYCH 20.X.1863 R. / W ZWYCIĘSKIEJ BITWIE POD RYBNICĄ // W 150 ROCZNICĘ WYDARZEŃ // LEŚNICY 2013 R.

   Od utwardzonej drogi leśnej, prowadzącej wzdłuż dopływu Koprzywianki w kierunku wioski Budy, do pomnika prowadzi ścieżka wysypana kamieniem. Planuje się nasadzenie zieleni w otoczeniu obelisku.

Tablica na pomniku powstańców 1863 r.

Pomnik powstańców styczniowych w Rybnicy - stan w dn. 2.XI.2013 r.






Uroczystości w dn. 20.X.2013 r.



   W niedzielę, 20.X.2013 r, po mszy polowej, przeprowadzono uroczystość odsłonięcia i poświęcenia pomnika upamiętniającego powstańców styczniowych walczących w dniu 20.X.1863 r. pod Rybnicą. Z udziałem licznych pocztów sztandarowych, władz samorządowych, leśników, młodzieży szkolnej, grup rekonstrukcji historycznej oraz mieszkańców Rybnicy, Klimontowa i Nawodzic, złożono wieńce i oddano armatnią salwę honorową. W uroczystośiach uczestniczyli również potomkowie powstańców 1863 roku, walczących pod Rybnicą.

Foto: Helena i Jerzy Kowalczykowie





















Wprowadzono 21.X.2013 r.

góra strony

ostatnia aktualizacja: 4-01-2015 , 07:35

 

 



od 11 stycznia 2005 odwiedziło nas: 3170322 osób.

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 800x600 w przeglądarce Internet Explorer