STRONA ARCHIWALNA   
 opracowanie: Jerzy Kowalczyk    kontakt:  tel.   41 368 57 24   e-mail:   jotka.1863@gmail.com

12 Grudzień 2017, imieniny dziś obchodzi: Joanna, Aleksandra, Dagmara   
     Menu:  
Miejscowości
 K I E L C E
 A - B
 C - F
 G - J
 K
 L - M
 N - O
 P - R
 S
 Samborzec
 Sancygniów
 Sandomierz
 Secemin
 Sędów (E)
 Sędziszów
 Sienno (W)
 Skalbmierz
 Skała (K)
 Skarżysko Kamienna
 Skarżysko Kościelne
 Skrobaczów
 Skronina (E)
 Sławków (S)
 Słomniki (K)
 Słupia Nadbrzeżna
 Słupia (Pacanowska)
 Smardzew (W)
 Smogorzów (W)
 Sobków
 Sobótka
 Solec n/Wisłą (W)
 Sosnowiec (S)
 Sosnówka (K)
 Stanisławów (E)
 Starachowice
 Stary Korczyn
 Staszów
 Stefanków (W)
 Stopnica
 Stradów
 Stromiec (W)
 Sucha (W)
 Suchedniów
 Sudół
 Suków
 Sulisławice
 Szczeglice
 Szczekociny (S)
 Szewna
 Szklary (K)
 Szkucin
 Szreniawa (K)
 Szyce (K)
 Szydłowiec (W)
 Ś - Ż
 Uroczystości
 Wyszukiwarka
 Literatura
 Indeksy
 Aktualizacja
 O autorze
 
     Ważne daty z powstania:  
16 grudnia 1863 r. - Pod Janikiem zostałą rozbita piechota Łady
16 grudnia 1863 r. - Pod Bodzechowem rozbicie wojska Bosaka
23 grudnia 1863 r. - Stracenie Z. Chmieleńskiego w Radomiu
 
  Zapraszam do współpracy
Posiadasz dodatkowe informacje lub zdjęcia
     albo
chcesz otrzymywać informację o uzupełnieniach niniejszej prezentacji ?
 
     Zaproszenie do:  
Muzeum Historii
Kielc
 
     gmina : PRZYSUCHA powiat: PRZYSUCHA     

SMOGORZÓW

1. Mogiła powstańców 1863 r.


Smogorzów - pomnik na mogile powstańców 1863 r.

   Na miejscowym cmentarzu parafialnym (od kościoła - dojazd przez las utwardzoną drogą gruntową) znajduje się zbiorowa mogiła powstańców 1863 roku.
   Od bramy wejściowej idziemy w prawo, a następnie pierwszą alejką w lewo.

   Po lewej stronie alejki, na wygrodzonej ziemnej mogile, postawiony pomnik wykonany w formie kamiennego kopca, na którym ustawiono metalowy krzyż. Na kopczyku, u podnóża krzyża, tarcza z orłem w koronie. Poniżej, w ścianie bocznej kopca, wmurowana kamienna tablica zawierająca obecnie nieczytelny napis:
BOHATEROM / POLEGŁYM W OBRONIE OJCZYZNY / POD MECHLINEM 20 / VI 1863 R. / † Ś. P. / NAPOLEON ŻARSKI Z NINKOWA / FRANCISZEK GOLDMAN Z GOSZCZEWIC / KONSTANTY BARAŃSKI / ROMAN DĄBROWSKI / WINCENTY SOBOLEWSKI / PIOTR LISIECKI / JAN CYBULSKI / TEN POMNIK WZNOSZĄ RODACY 1929 R.


   Jak podaje S. Zieliński (Bitwy i potyczki 1863 - 1864) dnia 30 czerwca 1863 r. w rejonie Goździkowa - Mechlina doszło do walki oddziału żandarmerii narodowej konnej, dowodzonego przez Kazimierza Wiśniewskiego, cieślę z Jarzębowa, z kolumnami ruchomemi Assiejewa. Powstańczy oddział został rozbity. W lesie pod Mechlinem pozostała mogiła 7 poległych powstańców.

   W kościele parafialnym w Smogorzowie, ksiądz proboszcz wypisał Akta Zgonów, od nr 6 / 1863, które obecnie dają świadectwo stoczonej walki pod Mechlinem:

Mechlin 6. Działo się w Smogorzowie dnia pierwszego Lipca tysiąc ośmset sześdziesiątego trzeciego roku o godzinie jedenastej rano.
Stawili się Kacper Dębski lat piędziesiąt sześć sołtys i Wojciech Kaczmarczyk gospodarz lat czterdzieści pięć mający obydwa ze Smogorzowa o oświadczyli że w dniu trzydziestym Czerwca roku bieżącego o godzinie drugiej po południu umarł w Mechlinie Napoleon Żarski Powstaniec syn Franciszka i Antoniny z Szamolów Żarskich Dziedziców Dóbr Ninków urodzony i przy rodzicach zamieszkały w Ninkowie lat dziewiętnaście mający.
Po przekonaniu się naocznem o zejściu Żarskiego akt ten stawającym pisać nieumiejącym przeczytany podpisaliśmy.          X. Władysław Kojsecki

   Następne wpisy do Księgi potwierdzają zgon kolejnych powstańców:

Mechlin 7. ... w dniu trzydziestym Czerwca roku bieżącego o godzinie drugiej po południu umarł w Mechlinie Franciszek Goldhnann Powstaniec syn Antoniego i Felixy z Świerzyńskich Goldhnanów Dziedziców Dóbr Goszczewice urodzony w Dwikozach zamieszkały przy rodzicach w Goszczewicach lat siedemnaście mający ...

Mechlin 8. ... w dniu trzydziestym Czerwca roku bieżącego o godzinie drugiej po południu umarł w Mechlinie Roman Dąbrowski Powstaniec syn Antoniego i Anny Dąbrowskich urodzony w Ocieścu zamieszkały jako Geometra w Osinach lat dwadzieścia mający ...

Mechlin 9. ... w dniu trzydziestym Czerwca roku bieżącego o godzinie drugiej po południu umarł w Mechlinie Piotr Lisiecki syn nieżyjących Jana i Konstancji ze Staniszewskich Lisieckich urodzony w Rokitny zamieszkały jako pisarz poczty w Opocznie lat dziewiętnaście mający ...

Mechlin 10. ... w dniu trzydziestym Czerwca roku bieżącego o godzinie drugiej po południu umarł w Mechlinie Konstanty Barański Powstaniec syn Wawrzyńca i Brygidy Barańskich urodzony w Jedlińsku zamieszkały w Radomiu jako ślusarz lat dwadzieścia dwa mający ...

Mechlin 11. ... w dniu trzydziestym Czerwca roku bieżącego o godzinie drugiej po południu umarł w Mechlinie Wincenty Sobolewski Powstaniec piekarz z Warszawy niewiadomego pochodzenia i stosunków familijnych lat około dwadzieścia cztery mający ...

Stoczki 16. ... Działo się w Smogorzowie dnia dwudziestego piątego Sierpnia tysiąc ośmset sześdziesiątego trzeciego roku o godzinie siódmej rano.
Stawili się Kazimierz Ścibak sołtys lat piędziesiąt siedem i Wojciech Pierzchała karbowy lat trzydzieści ośm mający obydwa ze Stoczek i oświadczyli że w dniu onegdajszym o godzinie piątej rano umarł w Stoczkach Jan Cybulski Powstaniec niewiadomych stosunków familijnych i miejsca urodzenia, lat około trzydziestu mający ...

   Ostatni akt zgonu jest nieco przesunięty w czasie, a miejscem zgonu jest wieś Stoczki. Prawdopodobnie zmarły powstaniec Cybulski był ranny w tej samej bitwie w lesie między Goździkowem a Mechlinem. Wskutek odniesionych ran zmarł po kilku tygodniach, pomimo opieki udzielonej mu przez ludność miejscową.

Napoleon Żarski (1844 - 1863) był synem Franciszka i Antoniny z Szamolów Żarskich, dziedziców Dóbr Ninków. Władysław Nowacki - Junosza, tak przedstawia w Pamiętnikach Junoszy ... sylwetkę swego podkomendnego:
... Zginęło wtenczas kilku naszych, a szczególnie wspominam tu o Napoleonie Żarskim, 20-letnim młodzieńcu synie obywatela ziemskiego z Ninkowa, z Opoczyńskiego. Był podoficerem - położył trupem dwóch dragonów, a następnie sam zginął ugodzony kulą w piersi. Co to był za dzielny żołnierz, pełen poświęcenia, wielkiego charakteru i serca, kolega i towarzysz najzacniejszy. Przyjacielem był najserdeczniejszym Junoszy, kochali się jak bracia rodzeni ...

   Na cmentarzu w Borkowicach przedstawiona jest mogiła rodziców Napoleona Żarskiego.

   Jak podaje J. P. Dekowski (Powstanie Styczniowe 1863 - 1864 w Tomaszowie Mazowieckim) - w roku 1928 ludność Smogorzowa uroczyście przeniosła leśną mogiłę powstańców z 1863 r. na cmentarz w Smogorzowie. W roku 1929 na tej zbiorowej mogile powstańców został postawiony pomnik.


Cytowane akta zgonów udostępnił
Pan Jacek Górski





góra strony


ostatnia aktualizacja: 1-01-2015 , 12:09

 

 



od 11 stycznia 2005 odwiedziło nas: 3292533 osób.

Stronę najlepiej oglądać w rozdzielczości 800x600 w przeglądarce Internet Explorer